محمد بن أحمد المقدسي ( المشاري ) ( مترجم : علينقي منزوي )
134
أحسن التقاسيم في معرفة الأقاليم ( فارسي )
انگورستان وكشتزارها هستند ، فاصلهء پست سمت راست ( غرب ) سرير تهامه است كه زبيد وشهرهايش در آن است وفاصلهء پست چپ ( شرق ) سرير نجد يمن خوانده مىشود ، كه أحقاف ، مهره تا مرزهاى يمامه در آنست ، وبرخى عمان را نيز داخل آن دانند . اين سرير با دو فاصلهاش يمن است . وسرير برونى ( شمالي ) آن كه تا در صفه را گرفته بنام حرّه خوانده مىشود ، از مرز يمن تا قرح كوههائى خشك است كه هيچ در آن نباشد مگر سم گاه چارپا وخار مغيلان ويزْ . حرم وعمق ومعدن نقره در آنجا است . آن خشكىها وفاصلهء سمت راست ( غربى ) حجاب وطيّة الحجاز نام دارد ، وشامل ينبع ، مروه ، عميص نيز مىشود . ودر كرانههايش آباديست ونخلستان دارد . فاصلهء سمت چپ ( شرقي ) نجد حجاز ناميده مىشود ويمامه وفيد جزو آنست * اين سرير با پستى دو سويش حجاز است ، وهجر نيز داخل آنست . وبرابر در اين صفه باديه بيابان است . اين چيزيست كه من ديدم وآن را چنين بخش بندى كردم . كلياتى دربارهء اين سرزمين اين سرزمين سخت گرم است بجز سروات ( بلنديها ) كه معتدل است . برايم گفتند كه : مردى از صنعاء يك ديگ گوشت قرمه را برگرفت وبه حج رفت وبازگشت وآن غذا نگنديد ! پوشاك زمستان وتابستان ايشان يكى است . شبهاى تابستان در مكة خوب ودر تهامه بد است . در عمان شبها [ اگر باد جنوبي بوزد چيزى ] همچون شيره برايشان فرو مىنشيند در حرم گرما سخت ، باد كشنده ومگس فراوان است . ميوه اندك است جز در سروات . در يمن نخلستان وآب فراوان نباشد و